 |
To minojskie osiedle, dom wiejski jak też je nazywają, leży na zachód od wsi Makriyialos na południowym wybrzeżu Krety na wschód od Ierapetra. Osiedle było odkopywane w latach 1973 - 1977 przez Costasa Davarasa. Budynek został poważnie uszkodzony poprzez prace rolnicze. Wybudowano go w erze LM IB. P. Faure twierdzi, że jest to starożytne osiedle Syrinthos które mogło być minojską nazwą tego rejonu.
Odkrycie drugiego osiedla minojskiego datującego się z okresu LM I, lub wcześniejszego, zmienił opinię archeologów co do roli domu wiejskiego Makriyialos. Sądzi się, że jest to bardziej rodzaj willi dworskiej niż samodzielny budynek zarządzający rolnictwem czy rybołówstwem tego rejonu.
|
Dom wiejski nie jest podobny do innych znanych budynków minojskich chociaż posiada on cechy pałacowe. Przede wszystkim ten dom posiada dziedziniec centralny w kształcie prostokąta, zorientowany płn-płd o wymiarach 6 x 12,5 m. Jest dokładnie cztery razy mniejszy niż inne dziedzińce pałacowe.
Znajdowały się tu dwie kolumnady tworzące portyk po stronie północnej. Przypomina to pałac Malia, gdzie też po wschodniej stronie występuje kolumnada mieszana ze słupami. Po tej samej stronie znajduje się kolumnada w Phaistos.
|
Na północnym końcu dziedzińca znajduje się ołtarz, również bardzo zniszczony przez rolnictwo. Położenie ołtarza przypomina w szczególności Zakros w którym gdzie ołtarz umieszczony był w wejściu do świętego Zachodniego Skrzydła. Wiadomo, że ołtarze istniały i w innych głównych pałacach. W Makriyialos ołtarz stoi na przeciw Zachodniego Wejścia które, być może, służyło ceremoniom odprawianym przed głównym wejściem do budynku. Przed ołtarzem znajduje się duża ława która na pewno służyła ceremoniom mającym miejsce na dworze. Takie ławy znaleziono też w Malia i Phaistos.
Inną cechą pałacową budynku jest istnienie dziedzińca zachodniego. Tu, podobnie jak w Knossos, Phaistos i Gournia (w płn-zach narożniku kompleksu). Nie jest to zwykły przypadek. Szkoda, że z zachodniej fasady tak niewiele pozostało, ale fasady po stronie zachodniej są obecne w innych pałacach.
|
Wejście do domu znajduje się od północy i jest tradycyjnym niebezpośrednim wejściem typu "psia-noga". W innych pałacach, gdy teren na to pozwalał, główne wejście znajdowało się od strony północnej. W Makriyialos wejście nie prowadzi na dziedziniec ale na inną otwartą przestrzeń po stronie wschodniej. Z tego miejsca można było wejść do dworu albo przejść na inną otwartą przestrzeń i wejść od budynku strony narożnika płd-wsch lub przez pokoje we wschodnim skrzydle budynku. Ta labiryntowa droga zmieniająca kilkukrotnie kierunek jest typowa dla architektury minojskiej - wejście po zmiennej osi. N. Marinatos i R. Hagg twierdzą, że ten sposób wejść do budynku jest charakterystyczny dla architektury religijnej.
Duża część zachodniego skrzydła, tak jak i w innych miejscach zawierała magazyny. Dużo budynków zbudowano na kamiennym fundamencie ze ścianami z suszonej cegły. Pokój Nr 10 znajdujący się w narożniku płn-zach budynku wydaje się być ważnym pomieszczeniem (brukowana podłoga). Pokój Nr 16 znajdujący się w zachodnim skrzydle i wychodzący na dziedziniec centralny jest największym pomieszczeniem mierzącym 6 x 6 m.
|
Pokój Nr 22 był chyba najważniejszym w budynku. Posiada dwie ławy kamienne umieszczone w środku pokoju. Czy było to minojska ława sanktuaryjna jakich już 35 odkryto w innych wykopaliskach okresu wczesno minojskiego? Możliwe, że na tych ławach umieszczano wota lub były używane przez kapłanów do siedzenia.
Jakie było znaczenie budynku Makriyialos? Czy właściciele budując dom przyjęli styl pałacowy aby pokazać swoją zamożność? A może w społeczeństwie minojskim obowiązywały zasady budowy domów wiejskich?
Davaras sugeruje, że budynek był "willą kultową" podobnie jak of Nirou, Amnisos, Kannia czy Vathypetro. Choć, znaleziska w wykopaliskach Makriyialos nie są tak liczne jak w innych "willach kultowych" to Davaras wierzy, że wspierają one tezę o takim znaczeniu budynku.
 Pokój 10 |
 Dziedziniec i fasada zachodnia |
 Ołtarz |
 Pokoje 16 i 17 oraz portyk płn-wsch |
 Pokoje 18 i 19, możliwe wejście wschodnie |
 Pokój 9 i wejście do pokoju 10 |